Nowe obowiązki SENT mogą zaboleć

Od 17 marca 2026 r. system SENT obejmuje już nie tylko paliwa, alkohol czy wybrane chemikalia – do katalogu towarów objętych monitoringiem dołączono także odzież i obuwie. Jak wyjaśnia Tomasz Kulas, Ekspert ds. cła i akcyzy w JGA Doradztwo Prawne i Podatkowe, oznacza to bardzo konkretne skutki dla firm logistycznych, operatorów transportowych, spedytorów i samych przewoźników, a zgłaszanie przewozu odzieży i obuwia wymaga rejestracji firmy albo aktualizacji danych na PUESC.

Dla rynku TSL (Transport, Spedycja, Logistyka) to nie jest wyłącznie problem klienta, importera czy magazynu. Zdaniem eksperta praktyka rynkowa pokazuje, że temat jest już aktualny biznesowo – pojawiają się pierwsze sygnały o przewozach wykonywanych bez prawidłowej weryfikacji obowiązków SENT.

Jakie towary od 17 marca 2026 r. podlegają SENT?

Ekspert wskazuje, że nowe obowiązki dotyczą przewozu towarów z działu 61 CN, jeżeli masa brutto przesyłki przekracza 10 kg; towarów z działu 62 CN, jeżeli masa brutto przesyłki przekracza 10 kg; towarów z kodu CN 6309 00 00, jeżeli masa brutto przesyłki przekracza 10 kg; towarów z działu 64 CN (z wyłączeniem pozycji CN 6406), jeżeli w przesyłce znajduje się więcej niż 20 sztuk obuwia; a także przesyłek mieszanych obejmujących towary z co najmniej dwóch spośród działów 61, 62 lub 64 CN, jeżeli masa brutto całej przesyłki przekracza 10 kg.

SENT może objąć nie tylko pełne transporty do centrów dystrybucyjnych, ale również typowe przewozy zbiorcze, dystrybucję wielopunktową i część operacji cross-dockowych. Dla branży logistycznej najważniejsze jest, czy przekroczono ustawowy próg i jaki model przewozu faktycznie występuje.

Przewoźnik nie może założyć, że „to sprawa klienta”

W SENT przewoźnik nie jest biernym uczestnikiem łańcucha dostaw. W zależności od modelu przewozu musi on uzupełnić zgłoszenie o swoje dane, dane pojazdu, numer dokumentu przewozowego oraz numer lokalizatora albo urządzenia, a w przewozach przez Polskę – w określonych przypadkach – sam dokonuje zgłoszenia do rejestru. Ustawa zobowiązuje też przewoźnika do przekazania kierowcy numeru referencyjnego albo dokumentu zastępującego zgłoszenie, a kierowca ma obowiązek odmówić rozpoczęcia przewozu, jeśli tych danych nie otrzyma.

Co z tego wynika w praktyce? Odpowiedzialność po stronie przewoźnika powstaje już na etapie przyjęcia zlecenia i organizacji przewozu, a nie dopiero podczas kontroli.

T1 nie zamyka automatycznie tematu SENT

To, zdaniem Tomasza Kulasa, jedna z najważniejszych kwestii dla branży logistycznej. Wielu uczestników rynku wychodzi z założenia, że skoro przewóz odbywa się w procedurze tranzytu T1, to SENT odpada. W odniesieniu do odzieży i obuwia takie założenie może być błędne.

Ekspert powołuje się na stanowisko PUESC: dla tej grupy towarów nie wystarczy samo powołanie się na T1, bo zastosowanie wyłączenia trzeba oceniać według szczególnych zasad dotyczących odzieży i obuwia. PUESC wprost wskazuje również, że przywóz odzieży i obuwia spoza UE przemieszczanych przez Polskę w procedurze T1 do własnego magazynu w Polsce podlega zgłoszeniu do SENT.

Z punktu widzenia przewoźnika sama informacja, że towar jedzie „na T1″, nie wystarcza do uznania, że obowiązku SENT nie ma. Tę okoliczność trzeba każdorazowo zweryfikować.

Gdzie przewoźnik ponosi największe ryzyko?

Największe ryzyka w praktyce pojawiają się w czterech punktach: przyjęcie przewozu bez sprawdzenia, czy towar w ogóle podlega SENT oraz kto odpowiada za zgłoszenie; rozpoczęcie przewozu bez numeru referencyjnego albo bez prawidłowego uzupełnienia zgłoszenia; brak prawidłowego przekazywania danych geolokalizacyjnych przez całą trasę; a także brak reakcji na awarię lokalizatora albo zewnętrznego systemu lokalizacji.

W kwestii geolokalizacji ekspert przywołuje stanowisko PUESC: przewoźnik ma obowiązek zapewnić przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych przez całą trasę przewozu, a kierowca w razie awarii musi zatrzymać pojazd na najbliższym parkingu lub zatoce postojowej. PUESC udostępnia również usługę pozwalającą sprawdzić, czy dane GPS są prawidłowo widoczne w SENT-GEO.

Kary mogą być bardzo dotkliwe

Po stronie przewoźnika sankcje są realne i finansowo istotne. Ustawa przewiduje m.in. karę 20 000 zł za niedokonanie zgłoszenia przez przewoźnika, 10 000 zł za nieuzupełnienie zgłoszenia o wymagane dane oraz 10 000 zł za niewywiązywanie się z obowiązku przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych. W przypadku niedostarczenia zgłoszonego towaru do miejsca dostarczenia albo miejsca zakończenia przewozu na terytorium kraju kara może wynieść 100 000 zł. Dodatkowo kierowca może ponieść odpowiedzialność mandatową za rozpoczęcie przewozu bez wymaganych danych albo za naruszenie obowiązków związanych z lokalizatorem.

Do tego, jak podkreśla ekspert, dochodzą skutki operacyjne: zatrzymanie środka transportu lub towaru, opłaty za ich usunięcie i przechowywanie oraz ryzyko opóźnień, sporów z kontrahentami i odpowiedzialności kontraktowej.

Co firmy logistyczne powinny zrobić już teraz?

Dla branży TSL najbezpieczniejsze podejście jest dziś bardzo praktyczne i obejmuje: wdrożenie krótkiej procedury kwalifikacji zlecenia do SENT; sprawdzenie, czy zespoły operacyjne prawidłowo rozróżniają przewóz krajowy, do Polski i przez Polskę; uporządkowanie dostępu do PUESC oraz obsługi zgłoszeń; potwierdzenie gotowości do SENT-GEO i procedury awaryjnej dla kierowców; a także przeszkolenie dyspozytorów, spedytorów i kierowców z nowych obowiązków dotyczących odzieży i obuwia.

Podsumowanie

Zmiany w SENT obowiązujące od 17 marca 2026 r. wchodzą dziś w sam środek codziennych operacji transportowych i magazynowych. Dla przewoźników i firm logistycznych to nie jest temat poboczny, lecz obszar realnego ryzyka prawnego i operacyjnego. Szczególnie istotne jest to, że w odniesieniu do odzieży i obuwia sama procedura T1 nie wyłącza automatycznie SENT. Każdy taki przewóz trzeba ocenić indywidualnie.

Tomasz Kulas
Ekspert ds. cła i akcyzy
Agent celny nr wpisu 18893
Specjalizuje się w doradztwie podatkowym w obszarze cła, podatku akcyzowego, ograniczeń pozataryfowych przy imporcie i eksporcie towarów, taryfikacji towarów do kodów CN, systemu monitorowania przewozu towarów SENT oraz INTRASTAT. Doradza w kwestiach związanych z regułami preferencyjnego pochodzenia towarów, postępowaniami związanymi z wnioskami w zakresie Wiążącej Informacji Taryfowej (WIT), Wiążącej Informacji o Pochodzeniu (WIP) oraz Wiążącej Informacji Akcyzowej (WIA). Reprezentuje podatników w zakresie składania deklaracji akcyzowych, zgłoszeń INTRASTAT, elektronicznych wniosków dot. WIT, WIP oraz WIA.

Pytania dotyczące stosowania przepisów SENT w konkretnych modelach przewozu można kierować bezpośrednio do Eksperta: tomasz.kulas@jga.com.pl