Nowe rozporządzenie opakowaniowe: importerzy mają czas do 12 sierpnia

Od 12 sierpnia 2026 roku importerzy wprowadzający towary do Unii Europejskiej będą musieli działać w nowym reżimie prawnym wynikającym z rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2025/40 w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych. Jak wyjaśnia Tomasz Kulas, Ekspert ds. cła i akcyzy w JGA Doradztwo Prawne i Podatkowe, zmiany te dotyczą nie tylko producentów opakowań, ale wszystkich podmiotów importujących do Unii Europejskiej produkty już zapakowane – w kartony, folie, opakowania jednostkowe i zbiorcze, palety, folię stretch czy opakowania transportowe.

Odprawa celna zyska nowy wymiar

Rozporządzenie opakowaniowe nie zmienia samo w sobie klasyfikacji według Nomenklatury scalonej, wartości celnej ani reguł pochodzenia towaru. Nie powstanie też odrębne „zgłoszenie opakowaniowe” składane razem ze zgłoszeniem celnym. Mimo to zdaniem eksperta etap importu nabiera nowego znaczenia. To właśnie wtedy firma powinna wiedzieć, jaki towar jest sprowadzany, w jakim opakowaniu, z jakiego państwa trzeciego, od jakiego dostawcy i czy opakowanie może zostać legalnie udostępnione na rynku unijnym.

Rozporządzenie przewiduje bowiem nie tylko obowiązki dotyczące projektowania i składu opakowań, ale również obowiązki dokumentacyjne, identyfikacyjne, kontrolne i związane z rozszerzoną odpowiedzialnością producenta.

Kim jest importer według nowych przepisów?

Na potrzeby rozporządzenia opakowaniowego importerem jest podmiot mający siedzibę w Unii Europejskiej, który wprowadza na rynek opakowanie pochodzące z państwa trzeciego. W praktyce może to być również podmiot importujący towary już zapakowane, jeżeli wraz z produktem na rynek unijny trafia także opakowanie.

Ekspert wskazuje, że importer może wprowadzać na rynek wyłącznie opakowania zgodne z wymaganiami rozporządzenia. Przed ich wprowadzeniem musi upewnić się, że producent przeprowadził ocenę zgodności, sporządził dokumentację techniczną, zapewnił wymagane oznakowanie, a opakowaniu towarzyszą wymagane dokumenty. Jeżeli importer ma podstawy uważać, że opakowanie nie jest zgodne z rozporządzeniem, nie powinien go wprowadzać na rynek do czasu usunięcia niezgodności.

Co sprawdzić przed odprawą celną?

Ekspert zaleca, aby przed odprawą celną importer przeprowadził wstępną weryfikację zgodności opakowania z rozporządzeniem opakowaniowym dla danej dostawy. Nie chodzi wyłącznie o sam produkt, ale o wszystkie poziomy opakowania, w których produkt trafia do Unii Europejskiej.

Kluczowe obszary do sprawdzenia to:

• Rodzaj opakowań w dostawie – należy zidentyfikować opakowanie jednostkowe, zbiorcze, transportowe, opakowanie wykorzystywane w handlu elektronicznym, palety, folie, owijki, taśmy, wypełniacze, etykiety i inne elementy służące do ochrony, prezentacji lub transportu produktu.
• Materiał opakowania – importer powinien posiadać dane dotyczące materiału, na przykład papieru, tektury, tworzywa sztucznego, drewna, metalu, szkła albo materiału wielomateriałowego. Dane te będą istotne dla oceny recyklowalności, zawartości materiału z recyklingu, oznakowania i sprawozdawczości.
• Kontakt z żywnością – od 12 sierpnia 2026 roku nie mogą być wprowadzane do obrotu opakowania do kontaktu z żywnością zawierające substancje per- i polifluoroalkilowe (PFAS) w stężeniach równych lub przekraczających limity określone w rozporządzeniu. Tomasz Kulas podkreśla, że importerzy żywności, wyrobów gastronomicznych, pojemników, kubków czy opakowań papierowych powlekanych powinni szczególnie dokładnie weryfikować dokumentację dostawcy.
• Dokumentacja od dostawcy – importer powinien uzyskać co najmniej informacje o składzie materiałowym, masie i typie opakowania, zgodności z wymaganiami rozporządzenia, wynikach badań lub deklaracjach dotyczących substancji, a docelowo dokumentację techniczną i deklarację zgodności.

Na co zwrócić uwagę podczas odprawy?

W trakcie odprawy celnej dział celny lub agencja celna powinny zweryfikować, czy dana dostawa objęta jest ryzykiem wynikającym z rozporządzenia opakowaniowego. Nie chodzi o zastępowanie działu środowiskowego lub działu zgodności z przepisami, ale o stworzenie punktu kontrolnego na etapie importu.

Ekspert zwraca uwagę, że w wielu firmach dokumenty importowe opisują obecnie tylko produkt, a nie opisują wystarczająco opakowania. Po rozpoczęciu stosowania rozporządzenia opakowaniowego takie podejście może być niewystarczające. Szczególnej uwagi wymagają opakowania do kontaktu z żywnością, opakowania z tworzyw sztucznych, wielomateriałowe, stosowane w e-commerce, transportowe, wielokrotnego użytku, a także te opatrzone deklaracjami środowiskowymi, takimi jak „nadaje się do recyklingu” czy „biodegradowalne”.

Jeżeli importer nie posiada danych o opakowaniu, powinien rozważyć wstrzymanie wprowadzenia towaru na rynek do czasu uzupełnienia dokumentacji. Przed dopuszczeniem towaru do obrotu rozwiązaniem może być czasowe skierowanie go do magazynu lub objęcie procedurą specjalną. Jeżeli towar został już dopuszczony do obrotu, importer powinien rozważyć zastosowanie wewnętrznej blokady handlowej lub wstrzymanie sprzedaży, zamiast automatycznego kierowania towaru do dalszej dystrybucji.

Odpowiedzialność importera nie kończy się na zgłoszeniu celnym

W przypadku importowanych opakowań lub produktów w opakowaniach istotnym momentem jest dopuszczenie towaru do obrotu po zakończeniu procedury celnej. Nasz ekspert podkreśla, że odprawa celna powinna być traktowana jako moment, w którym firma weryfikuje, czy po dopuszczeniu towaru do obrotu będzie mogła legalnie udostępnić produkt w opakowaniu na rynku Unii Europejskiej. Jeżeli towar zostanie dopuszczony do obrotu, a następnie okaże się, że opakowanie nie spełnia wymagań rozporządzenia, importer może ponosić ryzyko administracyjne, handlowe i organizacyjne.

Brak przygotowania może powodować problemy z wykazaniem zgodności opakowania, udostępnieniem dokumentacji organom kontrolnym, sprzedażą produktu, współpracą z dystrybutorami albo realizacją obowiązków wynikających z rozszerzonej odpowiedzialności producenta. Szczególnie istotne będzie to w branżach takich jak dobra szybko zbywalne, handel elektroniczny, żywność, kosmetyki, chemia, elektronika, tekstylia i towary masowo importowane spoza Unii Europejskiej.

Do kiedy trzeba być gotowym?

Datą graniczną jest 12 sierpnia 2026 roku. Od tego dnia każda dostawa importowa dopuszczana do obrotu powinna być oceniona pod kątem zgodności opakowań z rozporządzeniem opakowaniowym. Choć część szczegółowych wymogów – dotyczących recyklowalności, oznakowania, zawartości materiału z recyklingu czy minimalizacji opakowań – będzie stosowana później, to już od tej daty importer powinien mieć wdrożoną odpowiednią procedurę, posiadać dane o opakowaniach i być w stanie wykazać należytą staranność.

Podsumowanie

Rozporządzenie opakowaniowe to nie tylko regulacja środowiskowa. Dla importerów jest to przede wszystkim nowe wyzwanie organizacyjne, dokumentacyjne i związane ze zgodnością z przepisami, które powinno zostać włączone do procesu importowego. Jak podkreśla Tomasz Kulas, czas na przygotowanie jest krótki, a konsekwencje braku gotowości mogą okazać się poważne – zarówno prawnie, jak i operacyjnie.

Pytania dotyczące stosowania rozporządzenia opakowaniowego w konkretnych modelach importowych można kierować bezpośrednio do eksperta: tomasz.kulas@jga.com.pl