AI w logistyce i zakupach: efektywność wygrywa z modą na nowe technologie

Sztuczna inteligencja w logistyce i zakupach przestała być tematem konferencyjnych paneli – dziś jest realnym punktem w budżetach operacyjnych firm produkcyjnych i logistycznych. Jako rekruter specjalizujący się w obszarze engineering, logistics i operations, przez ostatnie dwa lata obserwowałam, jak zmienia się język, w którym firmy mówią o tej technologii. Jeszcze niedawno AI było traktowane jako element wizerunkowy – dowód, że organizacja “idzie z duchem czasu”. Dziś w rozmowach z klientami
i kandydatami słyszę zupełnie inny ton: liczy się konkretna redukcja kosztów i przyspieszenie procesów, a nie sama technologia.

Potwierdzają to wyniki raportu “Gotowość na AI. Jak branża zakupowa może się przygotować do rewolucji technologicznej”, przygotowanego przez Antal i Sodexo Polska pod patronatem PSML, w którym przeanalizowano odpowiedzi 299 przedstawicieli polskich przedsiębiorstw. Dla mnie te dane są cennym potwierdzeniem tego, co widzę na co dzień w rekrutacjach – presja na efektywność operacyjną przestała być abstrakcją, stała się codziennym kryterium decyzyjnym.

Dlaczego efektywność, a nie moda, decyduje o inwestycjach?

Rosnąca presja na wyniki finansowe sprawia, że organizacje coraz dokładniej analizują każdy proces pod kątem możliwości zwiększenia wydajności. Z badania wynika, że dla 61% firm produkcyjnych i logistycznych optymalizacja finansowa będzie najważniejszym priorytetem w latach 2026–2029. Jednocześnie 60% organizacji deklaruje, że ich celem jest generowanie oszczędności rok do roku.

To właśnie potrzeba poprawy marży operacyjnej powoduje, że sztuczna inteligencja coraz częściej przestaje być traktowana jako projekt technologiczny, a staje się narzędziem wspierającym realizację konkretnych celów biznesowych. Firmy oczekują rozwiązań, które skrócą czas realizacji procesów, ograniczą liczbę błędów i pozwolą lepiej wykorzystywać dostępne zasoby.

Automatyzacja obejmuje kolejne procesy

Największy potencjał organizacje nadal dostrzegają w procesach Procure-to-Pay, które stanowią fundament funkcjonowania działów zakupów i logistyki. Obecnie procesowanie zamówień jest zautomatyzowane w 28% badanych przedsiębiorstw, jednak aż 73% respondentów uważa, że ten obszar w niedalekiej przyszłości będzie można zautomatyzować niemal w całości.

Jednocześnie blisko trzy czwarte firm planuje wdrożenia związane z AI lub automatyzacją. Rynek pozostaje jednak na etapie intensywnych poszukiwań najlepszych rozwiązań. Nie wykształcił się jeszcze jeden dominujący standard technologiczny, dlatego przedsiębiorstwa prowadzą pilotaże i testują różne modele wdrożeń.

Automatyzacja nie ogranicza się wyłącznie do procesów zakupowych. Coraz częściej obejmuje również monitoring zużycia mediów, predykcyjne utrzymanie infrastruktury, zarządzanie bezpieczeństwem oraz analizę danych operacyjnych w czasie rzeczywistym.

Facility Management zyskuje na znaczeniu

Interesującym wnioskiem z badania jest rosnąca rola Facility Management w transformacji cyfrowej przedsiębiorstw. Magazyny, centra dystrybucyjne oraz zakłady produkcyjne coraz częściej funkcjonują jako inteligentne obiekty wykorzystujące systemy Building Management System (BMS), Internet Rzeczy (IoT) oraz automatyczny monitoring.

Takie rozwiązania pozwalają przewidywać awarie infrastruktury, planować działania serwisowe, optymalizować zużycie energii oraz efektywniej zarządzać przestrzenią. W efekcie poprawia się nie tylko niezawodność obiektów, ale również ich rentowność.

Największy potencjał automatyzacji respondenci widzą w obsłudze technicznej i zarządzaniu zgłoszeniami serwisowymi (61%), systemach monitoringu i bezpieczeństwa (55%) oraz zarządzaniu efektywnością energetyczną (48%). Według uczestników badania wdrożenie takich rozwiązań może zwiększyć efektywność operacyjną nawet o 25–40%.

AI wspiera odporność łańcuchów dostaw

Rosnąca liczba zakłóceń w globalnych łańcuchach dostaw sprawia, że przedsiębiorstwa coraz większą uwagę poświęcają budowaniu odporności operacyjnej. Sztuczna inteligencja zaczyna odgrywać w tym procesie coraz ważniejszą rolę.

Automatyzacja zarządzania ciągłością działania została wdrożona już w 11% badanych organizacji i należy do najszybciej rozwijających się zastosowań AI. Dzięki analizie danych możliwe staje się wcześniejsze wykrywanie potencjalnych zagrożeń, modelowanie scenariuszy zakłóceń oraz szybsze podejmowanie decyzji.

Jednocześnie respondenci podkreślają, że zarządzanie ryzykiem pozostanie obszarem wymagającym udziału człowieka. Technologie mogą wspierać analizę informacji i rekomendować działania, jednak odpowiedzialność za podejmowanie decyzji nadal będzie spoczywać po stronie specjalistów.

Największym wyzwaniem pozostaje organizacja

Wyniki badania pokazują również, że technologia nie jest dziś największą przeszkodą we wdrażaniu AI.

Najczęściej wskazywaną barierą są nieuporządkowane dane i procesy, na co zwraca uwagę 45% respondentów. Niewiele mniej, bo 42%, wskazuje na brak odpowiednich kompetencji cyfrowych. Istotnym problemem pozostaje również opór pracowników wobec zmian organizacyjnych.

Dopiero w dalszej kolejności pojawiają się kwestie związane z kosztami wdrożeń czy dojrzałością dostępnych rozwiązań technologicznych.

To wyraźny sygnał, że skuteczne wykorzystanie sztucznej inteligencji należy rozpocząć od uporządkowania procesów biznesowych, poprawy jakości danych oraz stworzenia spójnego modelu zarządzania informacją. Bez takiego fundamentu nawet najbardziej zaawansowane narzędzia nie przyniosą oczekiwanych efektów.

Zmieniają się kompetencje, których potrzebują organizacje

Rozwój AI będzie miał również bezpośredni wpływ na strukturę zatrudnienia. Aż dziewięciu na dziesięciu uczestników badania uważa, że część obecnych stanowisk zostanie w najbliższych latach zastąpiona przez rozwiązania technologiczne.

Najbardziej narażone pozostają role o charakterze powtarzalnym i transakcyjnym, takie jak asystenci, analitycy danych czy specjaliści realizujący procesy Procure-to-Pay.

Mimo że około 70% organizacji prowadzi już działania związane z rozwojem nowych kompetencji i reskillingiem pracowników, jedynie 18% deklaruje pełną gotowość do funkcjonowania w nowej rzeczywistości. Ponad połowa badanych otwarcie przyznaje, że ich organizacje nie są jeszcze odpowiednio przygotowane na zmiany wynikające z upowszechnienia sztucznej inteligencji.

Najbliższe dwa lata będą okresem przygotowań

Wyniki raportu pokazują, że przedsiębiorstwa nie pytają już, czy wdrażać sztuczną inteligencję, ale od czego rozpocząć ten proces.

Najbliższe 12–24 miesiące powinny zostać wykorzystane przede wszystkim na uporządkowanie danych i integrację systemów, które stanowią fundament dalszej automatyzacji. Równolegle warto uruchamiać pilotaże w obszarach pozwalających szybko zmierzyć efekty biznesowe – przede wszystkim w procesach Procure-to-Pay, Facility Management oraz monitoringu operacyjnym.

Nie mniej istotne będzie inwestowanie w rozwój kompetencji cyfrowych pracowników działów zakupów, logistyki i operacji. To właśnie połączenie dobrze uporządkowanych procesów, wysokiej jakości danych oraz przygotowanych zespołów będzie decydować o tym, które organizacje najpełniej wykorzystają potencjał sztucznej inteligencji i przełożą go na realną przewagę konkurencyjną.

Hubert Kurek, Team Manager, Antal Engineering&Operations